Ein­föld­un við fra­m­kvæmd fjá­r­mála­eft­i­r­lits

Breytingar hafa verið gerðar á gátlista vegna umsóknar vátryggingafélags um heimild til endurgreiðslu eða innlausnar kjarnagjaldþolsliða í því skyni að einfalda verklag og flýta fyrir afgreiðslu umsóknar. Ekki er lengur gerð krafa um að vátryggingafélag leggi fram næmnigreiningu til næstu ára um uppbyggingu, fjárhæð og gæði gjaldþolsliða.

Seðlabanki Íslands hefur lagt niður ársfjórðungslega skýrslu, „Framlög og vinnulaun“, sem safnað hefur verið frá árinu 2017 frá kerfislega mikilvægum bönkum vegna vinnslu greiðslujafnaðar. Nýrri gagnasöfnun um gjaldeyrisviðskipti og millifærslur veitir nú sambærilegar og fullnægjandi upplýsingar sem leiðir til þess að  unnt er að fella niður eldri skýrslugjöf.

Aðgerðin dregur úr skilabyrði þeirra aðila sem áður skiluðu skýrslunni og er liður í áframhaldandi vinnu bankans við að samræma gagnasöfnun og bæta nýtingu gagna.

Athygli er vakin á því að skýrslan tilheyrði ekki fjármálaeftirliti heldur tölfræðilegri gagnasöfnun Seðlabankans.

Fyrirkomulag við mat á hæfi stjórnarmanna hefur verið endurskoðað. Áfram verður lögð áhersla á að kanna í munnlegu hæfismati þekkingu stjórnarmanna sem virðast ekki uppfylla hæfisskilyrði en munnlegum hæfismötum að öðru leyti hætt. Í stað þeirra verða tekin viðtöl við tiltekna stjórnarmenn þar sem áhersla verður m.a. á hlutverk og ábyrgð stjórnar.

Eftirfarandi leiðbeinandi tilmæli, sem tóku til ýmissa eftirlitsskyldra aðila, voru felld úr gildi árið 2026: 

• Leiðbeinandi tilmæli nr. 4/2014 um aðskilnað starfa starfssviða
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2011 um undanþágu frá starfrækslu innri endurskoðunardeildar hjá fjármálafyrirtækjum
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 1/2010 um efni reglna samkvæmt 2. mgr. 54. gr. laga nr. 161/2002, um fjármálafyrirtæki, endurskoðun á leiðbeinandi tilmælum nr. 4/2006
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2008 um störf endurskoðunardeildar fjármálafyrirtækja
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2007 um starfshætti vátryggingasölumanna, vátryggingamiðlara vátryggingaumboðsmanna og vátryggingafélaga
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2003 um túlkun og framkvæmd reglugerðar nr. 698/1998 um ráðstöfun iðgjalds til lífeyrissparnaðar og viðbótartryggingarvernd
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 5/2003 um aðskilnað reksturs og vörslu og óhæði rekstrarfélaga verðbréfasjóða samkvæmt 15. gr. laga nr. 30/2003, um verðbréfasjóði og fjárfestingarsjóði

Björk Sigurgísladóttir varaseðlabankastjóri fjármálaeftirlits og Guðrún Finnborg Þórðardóttir, verkefnastjóri í Seðlabankanum, fluttu erindi á málstofu vinnuhóps EFTA um fjármálaþjónustu þar sem fjallað var um einföldun fjármálaeftirlits og leiðir til að bæta aðgengi að upplýsingum um regluverk á fjármálamarkaði. Glærur sem fluttar voru á kynninguni eru aðgengilegar hér á ensku: Simplifying Financial Supervision

Eftirfarandi leiðbeinandi tilmæli, sem tóku til ýmissa eftirlitsskyldra aðila, voru felld úr gildi árið 2025: 

• Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2015, um lykilupplýsingar verðbréfa- og fjárfestingarsjóða
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2015, um bestu framkvæmd við gerð og form álagsprófa fjármálafyrirtækja
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 1/2014, um mat á tengslum aðila vegna reglna um stórar áhættuskuldbindingar
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2012, um framkvæmd reglna nr. 1050/212 um meðferð innherjaupplýsinga og viðskipti innherja
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2010, um bestu framkvæmd við lausafjárstýringu fjármálafyrirtækja
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2006, um afleiðunotkun verðbréfasjóða
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 5/2002, um bónusreglur vátryggjenda í lögboðnum ökutækjatryggingum
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 3/2002 um rétt tjónþola til bótagreiðslu með fyrirvara
• Leiðbeinandi tilmæli nr. 2/2002, um birtingu upplýsinga um fjármálaskjöl

Niðurfelling tilmælanna er liður í einföldun á regluverki og framkvæmd fjármálaeftirlits en efni þeirra hafði annað hvort verið tekið upp í gildandi regluverk, orðið óþarft í ljósi samræmdar evrópskrar löggjafar eða fjallað um á öðrum vettvangi, svo sem í Spurt og svarað eða leiðbeiningum á heimasíðu Seðlabankans. Með niðurfellingunni er stuðlað að skýrari umgjörð og betri yfirsýn yfir gildandi réttarheimildir.

Lánastofnanir útbjuggu og afhentu Seðlabankanum ársfjórðungslega gögn vegna lánasafnsskýrslu, jafnan nefnd LPA-skýrsla (e. loan portfolio analysis). Skýrslunni var síðast skilað vegna stöðu 30. júní 2025. Skýrslugjöfinni var hætt þar sem um var að ræða gagnasöfnun sem að verulegu leyti skaraðist við önnur reglubundin skil samkvæmt evrópsku regluverki. Nauðsynlegar upplýsingar eru áfram aðgengilegar í öðrum eftirlitsgögnum og reglubundnu eftirliti. 

Árlega hafa rekstraraðilar sérhæfðra sjóða sem eingöngu starfa skv. lögum um rekstraraðila sérhæfðra sjóða, nr. 45/2020, verið krafðir um afhendingu á útboðslýsingum og lykilupplýsingum sjóða sem markaðssettir eru til almennra fjárfesta, sbr. 1. mgr. 86. gr. laga nr. 45/2020. Seðlabankinn hefur aflagt þessa reglubundnu gagnasöfnun. 

Innheimtuaðilum var tilkynnt að eftirleiðis verði ekki kallað eftir yfirlýsingu um stöðu vörslufjárreiknings í reglubundnum árlegum skilum. Krafa um skil á yfirlýsingu hefur því verið felld niður í gagnaskilakerfi Seðlabankans. Eftirlit með hlítni við ákvæðið fer framvegis fram á grundvelli áhættumiðaðrar forgangsröðunar og eftir atvikum í tengslum við aðrar eftirlitsaðgerðir.

Krafa um skil á fundargerð aðalfundar hjá vátryggingafélögum hefur verið felld niður þar sem upplýsingarnar eru aðgengilegar með öðrum hætti og reglubundin afhending þeirra taldist ekki nauðsynleg.